ഡോ. നഹാസ് മാള
ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സോഹ്റാൻ മംദാനിയുടെ ചരിത്ര വിജയം, പിതാവ് പ്രൊഫ. മഹ്മൂദ് മംദാനിയുടെ വിഖ്യാത കൃതിയായ Good Muslim, Bad Muslim: America, the Cold War, and the Roots of Terror (നല്ല മുസ്ലിം, ചീത്ത മുസ്ലിം: അമേരിക്ക, ശീതയുദ്ധം, ഭീകരതയുടെ വേരുകൾ) മുന്നോട്ടുവെച്ച സൈദ്ധാന്തിക വിശകലനങ്ങൾക്ക് സമകാലിക സാധുത നൽകുന്ന ഒന്നാണ്. 9/11-ന് ശേഷമുള്ള ലോകക്രമത്തിൽ, ആഗോള ഭീകരവാദത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ ഇസ്ലാമിൽ അന്തർലീനമായ സാംസ്കാരിക രോഗാവസ്ഥ എന്ന ലളിതയുക്തിയിൽ നിന്ന് ആധുനിക രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റിയെഴുതുന്ന ഈ കൃതിയുടെ പ്രസക്തി, 2004-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയതിനേക്കാൾ ശക്തമായി ഇന്ന് അനുഭവപ്പെടുന്നു.
- മഹ്മൂദ് മംദാനിയുടെ സൈദ്ധാന്തിക വിമർശനം: ഭൗമ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വേരുകൾ
പാശ്ചാത്യ ശക്തികൾ മുസ്ലിം ലോകത്തിനുമേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്ന ലളിതയുക്തികളെ മംദാനി സധൈര്യം വെല്ലുവിളിക്കുന്നു. ഭീകരവാദത്തിന്റെ വേരുകൾ മതഗ്രന്ഥങ്ങളിലല്ല, മറിച്ച് ഭൗമ രാഷ്ട്രീയ (Geopolitical) പരമായ പാശ്ചാത്യ ഇടപെടലുകളിലാണ് കണ്ടെത്തേണ്ടതെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന വാദം.
a) ‘കൾച്ചർ ടോക്ക്’ (Culture Talk) എന്ന വിമർശം
സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നങ്ങളെ “ഇസ്ലാം എന്നാൽ അക്രമം” എന്നിങ്ങനെ ലളിതവൽക്കരിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു സാംസ്കാരിക സത്തയിൽ കുറ്റം ചുമത്തുന്ന ബുദ്ധിപരമായ കുറുക്കുവഴിയാണ് ‘കൾച്ചർ ടോക്ക്’. ഇത് സംഘർഷങ്ങളെ ചരിത്രപരമായി വേർതിരിക്കുകയും, പ്രശ്നപരിഹാരത്തിന് തടസ്സമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അപകടകരമായ പ്രവണതയാണ്.
b) “നല്ല മുസ്ലിം, ചീത്ത മുസ്ലിം” ദ്വന്ദം
പുസ്തകത്തിന്റെ കേന്ദ്രപ്രമേയം പാശ്ചാത്യ നയങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ ദ്വന്ദവൽക്കരണത്തെ നേരിട്ട് ആക്രമിക്കുന്നു. “നല്ല” (പാശ്ചാത്യ താൽപ്പര്യങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നവർ) എന്നും “ചീത്ത” (മൗലികവാദി, വിയോജിപ്പുള്ളവർ) എന്നും വേർതിരിക്കുന്നത് മതപരമായ വിഭജനമല്ല, മറിച്ച് രാഷ്ട്രീയപരമായ വിധേയത്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള തരംതിരിവാണ്. പാശ്ചാത്യ വിദേശനയത്തെ അംഗീകരിക്കുന്ന വ്യക്തി മാത്രമാണ് ‘നല്ല മുസ്ലിം’ ആകുന്നത്.
c) ഭീകരത ഒരു തിരിച്ചടി (Blowback)
റാഡിക്കൽ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ ഉദയം ശീതയുദ്ധതന്ത്രങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മംദാനി ഇതിനെ ‘തിരിച്ചടി’ (Blowback) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. റാഡിക്കൽ ഇസ്ലാം “ശീതയുദ്ധത്തിൽ ജനിച്ചതും വാഷിംഗ്ടണിലും ഇസ്ലാമാബാദിലും വളർന്നതുമാണ്, മക്കയിലും മദീനയിലുമല്ല” എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരീക്ഷണം, യു.എസ്. താൽക്കാലിക നേട്ടത്തിനായി പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് ആയുധവും പരിശീലനവും നൽകിയതിന്റെ അനന്തരഫലമായി ‘ആഗോള ഭീകരവാദ’ എന്ന സോകോൾഡ് ജാർഗൺ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാഹചര്യത്തെയാണ് വിശകലനം ചെയ്യുന്നത്.
- സോഹ്റാൻ മംദാനിയുടെ വിജയം: സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സാക്ഷാത്കാരം
ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയുടെ ആദ്യത്തെ മുസ്ലിം, ആദ്യത്തെ ദക്ഷിണേഷ്യൻ മേയർ എന്ന നിലയിലുള്ള സോഹ്റാൻ മംദാനിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം, പിതാവിന്റെ അക്കാദമിക വിമർശനത്തോടൊപ്പം ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിരോധവുമായി മാറുന്നു.
a) ദ്വന്ദത്തിനപ്പുറം സ്വത്വം വീണ്ടെടുക്കൽ
സോഹ്റാൻ മംദാനിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം ‘നല്ല മുസ്ലിം/ചീത്ത മുസ്ലിം’ എന്ന ചട്ടക്കൂടിനെ നേരിട്ട് വെല്ലുവിളിച്ചു. ഒരു ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസ്റ്റ് എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം ശക്തമായ നിലപാടുകളോടെ മത്സരിക്കുകയും തന്റെ മുസ്ലിം, കുടിയേറ്റ പശ്ചാത്തലം അഭിമാനത്തോടെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്തു.
b) രാഷ്ട്രീയപരമായ പരാതികളിലെ ശ്രദ്ധ
ദൈവശാസ്ത്രപരമായ തർക്കങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനു പകരം, മംദാനി സീനിയർ അസ്ഥിരതയുടെ വേരുകളായി ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച ആധുനിക അസമത്വങ്ങളെ സോഹ്റാൻ അഭിസംബോധന ചെയ്തു. സാമ്പത്തിക നീതി, താങ്ങാനാവുന്ന ജീവിതച്ചെലവ് (വാടക നിയന്ത്രണം, സൗജന്യ ബസ് യാത്ര, സൗജന്യ ശിശുപരിചരണം) എന്നിവയിലൂന്നിയുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശക്തമായ അജണ്ട, രാഷ്ട്രീയപരമായ പരാതികളിൽ ഊന്നിയുള്ള ഇടപെടലുകൾക്ക് ഊർജ്ജം നൽകി.
c) വിദ്വേഷത്തിന്റെയും ഭയത്തിന്റെയും ആഖ്യാനങ്ങളെ അക്കാദമിക പ്രബന്ധങ്ങളിലൂടെയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിലൂടെയും ശക്തമായ കൂട്ടുകെട്ടുകളിലൂടെയും നേരിടാനുള്ള ശ്രമത്തെ സോഹ്റാൻ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.
വലതുപക്ഷത്തെയും മുൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെയും ധനികരായ എതിരാളികളുടെയും ശക്തമായ എതിർപ്പുകൾക്കിടയിലും സോഹ്റാന് വിജയിക്കാനായി. ശക്തമായ സാമൂഹിക നീതിയുടെ നിലപാടുള്ള ഒരു മുസ്ലിം പശ്ചാത്തലമുള്ള വ്യക്തിക്ക് ഒരു പ്രധാന പാശ്ചാത്യ നഗരത്തിലെ ഉയർന്ന പദവിയിലെത്താൻ കഴിയില്ലെന്ന ധാരണയെ ഈ വിജയം നിരാകരിച്ചു.
ചുരുക്കത്തിൽ, സോഹ്റാൻ മംദാനിയുടെ വിജയം കേവലം ഒരു ചരിത്രപരമായ നാഴികക്കല്ല് മാത്രമല്ല; ഇസ്ലാമോഫോബിയയുടെ സൈദ്ധാന്തിക വിമർശനത്തിന് അമേരിക്കൻ അധികാരത്തിന്റെ ഇടനാഴികളിൽ രാഷ്ട്രീയ സാധുത ലഭിച്ച സുപ്രധാന നിമിഷം കൂടിയാണ്
ഷഹീൻ കെ. മൊയ്തുണ്ണി
ഫസീഹ് അഹ്മദ് ഇകെ
അരുണ് അശോകന്
സഈദ് റഹ്മാൻ
